Karen Sissal Kj Kristiansen  |  Juli 2023

MAGNUS GAARD UM LYNGHEIÐAR

Magnus Gaard er lívfrøðingur og rektari á miðnámi í Vestmanna. Hann er eisini langabbasonur til Rasmus á Háskúlanum, ið skrivaði Føroya Floru, so tað er einki løgið í, at hann hevur so stóran tokka til føroyska náttúru og plantulív. 

Magnus er av teirri áskoðan, at skulu vit fáa gleði av føroysku náttúruni, so muga vit kenna hana. Vit muga savna okkum vitan, og vit muga út at uppliva náttúrna.

Hygg væl og nær, og vakurleikin er eyðsýndur allastaðni.

Í lyngheiði vaksur ikki bert lyngur, men hópurin av øðrum spennandi og vøkrum blómum.

– Magnus Gaard

Eins og langabbin hevur Magnus serligan tokka til lyngheiðarnar. Seinastu 100 árini hava lyngheiðarnir í Føroyum verið fyri stórari minking, og tað er nakað, ið nívur Magnus. Lyngheiðarnir eru frá fjøruni og upp til 100-200 metra hædd. Teir eru mest á suður/eystursíðuni um landið – alt økið við Toftavatn, Rituvík, Leitisvatn, øll Havnin, og alt lendið kring Hoyvíkina eru upprunaliga stórir lyngheiðar. Og júst her hevur stórur fólkavøkstur verið, og hava lyngheiðarnir tí vikið fyri byggivøkstrinum, sum hevur verið.

Tá vit tosa um lyng, tosa vit oftast um ávikavist heiðalyng ella berjalyng. Men við toftavatn, ið er størsti lyngvaksni hagin í Føroyum, ber eisini til at síggja klokkulyng. Tað er ymiskt, nær á árinum lyngurin er í blóma. Heiðalyngur, ið er mest vanligur í Føroyum, blómar í august, meðan berjalyngurin blómar í apríl-mai.

Tað eru tvey sløg av berjalyngi: vanligur og tvíkynjaður. Eru nógv ber, er helst talan um tvíkynjaðan berjalyng. Berjalyngur er ein harðfør planta, so mann kann væl ganga, har ið berjalyngur veksur. Tá ið berini eru reyð, kallast tey krákuber, og tá ið tey eru svørt, kallast tey svartber. Berini smakka ikki so sera væl, men tey kunnu tó etast.

Magnus viðmælir: 

  1. Farið og hyggið at lyngheiðunum – serliga í august, tá ið teir eru í fagrasta blóma. Við Toftavatn er serstakliga vakurt.
  2. Havið børnini við út í náttúruna og lærið tey um ymsu planturnar og náttúruna. Tess meira vit vita, tess meira skilja vit.
  3. Havið ‘Føroysk Flora’ ella ørkini ‘Plantur í Føroyum’ við tekningum eftir Astrid Andreasen við tykkum. Soleiðis kunna tit lættari læra um tær blómur tit síggja.

Myndir: Klara Johannesen